گمبان

گمبان

شهرستان ارسنجان آثار تاریخی و جاذبه‌های گردشگری فراوانی دارد که یکی از آنها سد یا چشمه گمبان است. «گمبان» همچنین نام روستایی در ارسنجان فارس و جمع گمب است. گمب‌ها یا گمبان جاذبه‌های تاریخی و زیست محیطی و گردشگری ارسنجان‌اند که در ۱۸کیلومتری ارسنجان در دامنه جنوبی ارتفاعات کوه خم (دالنشین) واقع شده اند. در بین روستا تا تالاب طشت آبگیرهایی وجود دارند که به گمبان معروف‌اند.
گمبان تشکیل شده است از چند فضای استخر مانند به نام‌های گمب سنگی، گمب سیاه، گمب کافر، گمب شیرین، گمب شور و گمب علفی که به مجموع این گمب‌ها، گمبان می‌گویند. چشمه گمبان واقع در شمال غربی پارک ملی و پناهگاه حیات وحش بختگان، دریاچه یا تالاب طشت را تغذیه می‌کند. چشمه گمبان، تالاب گمبان، سد یا بند گمبان و جزیره گنبان از نقاط دیدنی و زیبای دریاچه طشک می‌باشد. تالاب‌های طشت و بختگان قبلاً از بزرگ‌ترین و پرآب‌ترین دریاچه‌های کشور محسوب می‌شدند. این دو دریاچه در سال‌های پرباران گسترش یافته و به هم می‌پیوندند. 
طشک و بختگان و مناطق کوهستانی بین آنها و جزایر متعددی که در این دو تالاب وجود دارند مجموعه طبیعی بسیار باارزشی را به وجود آورده اند. طشتک در ذخیره سازی آب برای اراضی کشاورزی حاشیه تالاب بسیار مهم است. همچنین طشتک از مناظر و چشم اندازهای بدیع و بی نظیری به منظور جذب گردشگران داخلی و خارجی برخوردار است. به گفته هانس لوفلر، محقق اتریشی  تالاب گمبان از معدود تالاب‌های جهان است که در زمستان آب شیرین در سمت شرق آن و در تابستان آب شور در سمت غرب آن در جریان است. ویژگی بی همتایی که در هیچ کجای دنیا یافت نمی‌شود.
 
دریاچه طشک که در شمال دریاچه بختگان قرار گرفته وسعت کمتری دارد اما از نظر شرایط طبیعی با دریاچه بختگان تفاوتی ندارد. ده جزیره بزرگ و کوچک در این دریاچه دیده می‌شود که از نظر تخم گذاری پرندگان به ویژه پلیکان‌ها حائز اهمیت می‌باشد.پرتگاه‌ها، صخره‌ها، دره‌های عمیق، منظره‌های ویژه کوه‌ها و صخره‌ها از جاذبه‌های اکوتوریستی منطقه است. «به طور تقریبی ۱۳۰هزار هکتار کوه، دشت و دامنه بین دو دریاچه واقع گردیده که به اضافه کوه‌های خانه کت در جنوب دریاچه بخش کوهستانی پناهگاه را تشکیل می‌دهند. در این مناطق درختان و درختچه‌های بنه، بادام کوهی، تنگرس، کیکم و قیچ دیده می‌شود.